https://hii.khu.ac.ir/ تعامل انسان و اطلاعات fa daily 1 Sat, 21 Mar 2026 00:00:00 +0330 Sat, 21 Mar 2026 00:00:00 +0330 https://hii.khu.ac.ir/article_11796.html عصر دیجیتال و ظهور فناوری‌های نوظهور، چشم‌انداز دانش بشری، ساختارهای ارتباطی و مناسبات اجتماعی را اساساً دگرگون ساخته و چالش اساسی انسان معاصر را از کمبود و دسترسی محدود به اطلاعات به غرق شدن در سیلاب مخرب فوران اطلاعات، کلان‌داده‌ها و بمباران مداوم خبری تبدیل کرده است. در این محیط پیچیده، سیال و شبکه‌ای، حوزه تعامل انسان و اطلاعات دیگر صرفاً یک زیرشاخه تخصصی یا ابزاری در حاشیه سایر مباحث علمی نیست، بلکه به عنوان ستونی بنیادی، چشم‌اندازی عمیقاً میان‌رشته‌ای و لنزی انتقادی برای بازشناسی ماهیت شناخت، حقیقت و دانش در عصر مدرن ظهور کرده است. این حوزه به ما می‌آموزد که چگونه اطلاعات، دیگر نه به عنوان اشیایی ایستا و محبوس در پایگاه‌های داده، بلکه به عنوان نیروهایی پویا، عامل‌واره و شکل‌دهنده به حیات ذهنی و اجتماعی انسان عمل می‌کنند. با پیشرفت خیره‌کننده هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، نقش انسان در چرخه اطلاعات دستخوش تحولی بنیادین شده است. انسان‌ها از پردازشگران مکانیکی و صرفاً بازیابنده داده‌ها، به سطح حس‌سازی و شناسایی مسائل کلان ارتقا یافته‌اند؛ فرآیندی شناختی و حیاتی که در آن انسان باید تعیین کند به کدام بحران‌ها و مسائل باید توجه کرد، اهداف غایی و راهبردی چیست و چگونه می‌توان از میان آشوبِ داده‌های خام، معنایی ساخت‌یافته، معتبر و دقیق استخراج نمود. این تحول کلیدی نشان می‌دهد که فناوری‌های هوش مصنوعی جایگزین عاملیت انسانی نشده‌اند، بلکه آن را به سطوح بالاتری از تفکر انتقادی، طراحی مسئله و قضاوت ارزشی هدایت کرده‌اند. حوزه تعامل انسان و اطلاعات با تکیه بر مدل‌های شناختی پیشرفته، پیوندی عمیق و ناگسستنی میان علوم شناختی، مهندسی نظا‌های اطلاعاتی و معرفت‌شناسی اجتماعی برقرار می‌کند تا ابعاد پنهان مواجهه ذهن انسان با اطلاعات را تبیین کند. از منظر معرفت‌شناختی، محیط‌های اطلاعاتی امروز بستر مناسبی برای شکل‌گیری چالش‌های بحران‌سازی چون اخبار جعلی، اتاق‌های پژواک، حباب‌های فیلتر و سوگیری‌های تأییدی فراهم آورده‌اند که مرز میان حقیقت و باورهای نادرست را به شدت مخدوش می‌کنند. در چنین فضایی، پژوهش‌های حوزه تعامل انسان و اطلاعات با تأکید بر طراحی شفاف نظام‌ها، ترویج فضائل فکری و ارتقای سواد اطلاعاتی، به دنبال مقابله با سهل‌انگاری معرفتی، ساده‌لوحی فکری و بازیابی اعتماد کاربران هستند تا مطمئن شوند فناوری به جای تخریب حقیقت، در خدمت تعالی شناخت انسان قرار می‌گیرد. حوزه تعامل انسان و اطلاعات با تکیه بر مدل‌های شناختی پیشرفته، پیوندی عمیق و ناگسستنی میان علوم شناختی، مهندسی نظا‌های اطلاعاتی و معرفت‌شناسی اجتماعی برقرار می‌کند تا ابعاد پنهان مواجهه ذهن انسان با اطلاعات را تبیین کند. از منظر معرفت‌شناختی، محیط‌های اطلاعاتی امروز بستر مناسبی برای شکل‌گیری چالش‌های بحران‌سازی چون اخبار جعلی، اتاق‌های پژواک، حباب‌های فیلتر و سوگیری‌های تأییدی فراهم آورده‌اند که مرز میان حقیقت و باورهای نادرست را به شدت مخدوش می‌کنند. در چنین فضایی، پژوهش‌های حوزه تعامل انسان و اطلاعات با تأکید بر طراحی شفاف نظام‌ها، ترویج فضائل فکری و ارتقای سواد اطلاعاتی، به دنبال مقابله با سهل‌انگاری معرفتی، ساده‌لوحی فکری و بازیابی اعتماد کاربران هستند تا مطمئن شوند فناوری به جای تخریب حقیقت، در خدمت تعالی شناخت انسان قرار می‌گیرد. در سطح کلان اجتماعی و فنی، میانجیگری الگوریتمی و معماری پلتفرم‌ها به گونه‌ای طراحی شده است که حق انتخاب، حریم خصوصی و عاملیت انسانی را تحت تأثیر هنجارهای نامرئی پلتفرم‌ها قرار می‌دهد. از این رو، پیاده‌سازی اصولی کنترل معنادار انسانی بر روی نظام‌های خودکار، جلوگیری از بروز شکاف‌های مسئولیت اخلاقی و توجه به ابعاد فرهنگی و بومی معرفت‌شناسی‌ها به الزاماتی انکارناپذیر در این حوزه تبدیل گشته‌اند تا اطمینان حاصل شود که سامانه‌های اطلاعاتی به ابزاری برای استعمار دیجیتال یا نظارت‌های فرادستی تبدیل نمی‌شوند، بلکه به شکوفایی انسان‌ها یاری می‌رسانند. با این حال، زمانی که نگاهی انتقادی، موشکافانه و واقع‌بینانه به وضعیت کنونی رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی در ایران می‌اندازیم، به‌خوبی نمایان می‌شود که بدنه آموزشی، سرفصل‌های دانشگاهی و رویکردهای پژوهشی این رشته همچنان تا حد زیادی در چارچوب‌های سنتی، کتابخانه‌محور، سنت‌های دیرینه ‌سازماندهی فیزیکی و نظام‌های بازیابی اطلاعات کلاسیک متوقف مانده است. این جریان آموزشی و پژوهشی نتوانسته است همگام با تحولات شتابان اکوسیستم‌های دیجیتال، هوش مصنوعی مولد، اقتصاد پلتفرمی، رفتارهای دیجیتال کاربران در بستر وب و مسائل نوپدید اطلاعاتی گام بردارد. این عقب‌ماندگی ساختاری و غفلت عمیق از مباحث تخصصی تعامل انسان و اطلاعات در دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور، خطرات جبران‌ناپذیری را به همراه دارد؛ از جمله فاصله گرفتن روزافزون این رشته از نیازهای واقعی جامعه اطلاعاتی، سازمان‌های مدرن، کسب‌وکارهای دیجیتال و پژوهشگران نسل جدید. در شرایطی که جامعه بیش از هر زمان دیگری با بحران‌های اطلاعاتی، افت سواد اطلاعاتی و رسانه‌ای و چالش‌های مواجهه با الگوریتم‌های ناشناخته روبه‌رو است، عدم ورود نظام‌مند به حوزه تعامل انسان و اطلاعات می‌تواند به تضعیف آکادمیک این رشته و از دست رفتن مرجعیت علمی آن منجر شود. بنابراین، گذار به سوی پژوهش‌های نوین حوزه تعامل انسان و اطلاعات و ورود جدی، همه‌جانبه و علمی به این حوزه در دانشگاه‌ها و مراکز علمی ایران، نه یک انتخاب تزئینی آکادمیک، بلکه یک ضرورت راهبردی، حیاتی و نجات‌بخش برای بازتعریف هویت علم اطلاعات و دانش‌شناسی است. این رویکرد فرصتی بی‌نظیر فراهم می‌کند تا دانش‌آموختگان و پژوهشگران ایرانی از دایره مصرف‌کنندگان منفعل و مرعوبان فناوری‌های وارداتی خارج شده و در جایگاه طراحان خلاق، ارزیابان انتقادی، تحلیلگران رفتار اطلاعاتی و معماران بومی سامانه‌های اطلاعاتیِ انسان‌محور، عادلانه و آگاه به ابعاد شناختی و معرفت‌شناختی جامعه نقش‌آفرینی کنند. چنین تحولی می‌تواند حیاتی دوباره به بدنه پژوهشی این رشته ببخشد و آن را به پیشران اصلی توسعه علمی و فرهنگی کشور در عصر دیجیتال تبدیل نماید. در همین راستا، نشریه تعامل انسان و اطلاعات دانشگاه خوارزمی با افتخار اعلام می‌کند که آماده دریافت، داوری و انتشار مقالات اصیل، نوآورانه و علمی حاصل از پژوهش‌های اساتید، دانشجویان تحصیلات تکمیلی و محققان برجسته این حوزه است تا با ایجاد فضایی نوین و پوینده، گامی استوار در جهت توسعه مرزهای دانش، تقویت گفتمان‌های بین‌رشته‌ای و حل مسائل واقعی جامعه اطلاعاتی بردارد. https://hii.khu.ac.ir/article_11788.html هدف: پژوهش حاضر با هدف تبیین تأثیر رهبری دیجیتال بر مدیریت دانش پایدار با تأکید بر نقش میانجی اشتراک دانش در شرکت‌های دانش‌بنیان انجام شد.روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی با رویکرد کمی است و به بررسی رابطه رهبری دیجیتال و مدیریت دانش پایدار با تأکید بر نقش میانجی اشتراک‌گذاری دانش می‌پردازد. جامعه آماری شامل ۱۲۱ شرکت و واحد فناور مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه تبریز با ۳۱۲ نفر بود که بر اساس فرمول کوکران، ۱۷۳ نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌ها در بازه مهر تا آذر ۱۴۰۴ از طریق پرسشنامه‌های استاندارد اشتراک‌گذاری دانش، رهبری دیجیتال و مدیریت دانش پایدار گردآوری شد. روایی ابزارها با بررسی روایی همگرا و واگرا و پایایی آن‌ها با استفاده از آلفای کرونباخ ارزیابی و تأیید شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد رهبری دیجیتال تأثیر مثبت و معناداری بر مدیریت دانش پایدار دارد. همچنین، رهبری دیجیتال تأثیر مثبت و معناداری بر اشتراک دانش دارد و اشتراک دانش نیز بر مدیریت دانش پایدار اثر مثبت و معناداری نشان داد. افزون بر این، اثر غیرمستقیم رهبری دیجیتال بر مدیریت دانش پایدار از طریق اشتراک دانش مثبت و معنادار بود، که بیانگر نقش میانجی اشتراک دانش در این رابطه است.نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که رهبری دیجیتال تنها از طریق اقدامات و تصمیم‌های مستقیم مدیریتی به مدیریت دانش پایدار کمک نمی‌کند، بلکه با ایجاد شرایط مناسب برای تعامل، تبادل و جریان دانش میان کارکنان، سازوکاری مؤثر برای تقویت پایداری دانش سازمانی فراهم می‌سازد. از این منظر، در شرکت‌های دانش‌بنیان، اثربخشی رهبری دیجیتال زمانی می‌تواند به حفظ و توسعه پایدار دانش سازمانی منجر شود که هم‌زمان بسترهای مناسب برای اشتراک دانش نیز فراهم شود. https://hii.khu.ac.ir/article_11715.html هدف: با توجه به اهمیت روزافزون وبگاه‌های پرسش‌وپاسخ آنلاین در جوامع علمی و فنی، ارزیابی دقیق کاربردپذیری رابط‌های کاربری آن‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف اصلی این پژوهش، سنجش میزان انطباق رابط‌های کاربری 14 وبگاه پرسش‌وپاسخ علوم رایانه با ده اصل کلیدی کاربردپذیری نیلسن (1993) و مقایسه‌ عملکرد آن‌ها به منظور شناسایی نقاط قوت و ضعف طراحی و ارائه پیشنهاداتی برای بهبود تجربه کاربری بوده است.روش: پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی با استفاده از ارزیابی اکتشافی رابط کاربری وبگاه‌های استک اورفلو، استک اکسچنج، کورا، ردیت، چگ، کدپروژه، کد رنچ، گروه‌های گوگل، سوپر کاربر، خطای سرور، اعتبارسنجی متقابل، از اوبونتو بپرسید، مهندسی نرم‌افزار، و علوم رایانه انجام شد و 3 ارزیاب جامعه آماری را بررسی و رتبه‌بندی کردند. از آزمون‌های نرمالیتی کولموگروف-اسمیرنوف و شاپیرو-ویلک و آزمون‌های ناپارامتری کروسکال-والیس و فریدمن برای تحلیل یافته‎ها با استفاده از نرم‌افزار اس.پی اس.اس. نسخه 27 بهره گرفته شد.یافته‌ها: جامعه آماری به طور کلی از سطح کاربردپذیری خوبی برخوردارند (میانگین کلی 3.41 از 4). با این حال، تفاوت‌های معناداری در عملکرد وبگاه‌ها مشاهده شد. اصول "تطابق بین سیستم و دنیای واقعی" و "تشخیص به جای یادآوری" (میانگین 3.86) بالاترین امتیازات را کسب کردند. رابط کاربری وبگاه‌های کدپروژه (10.15)، مهندسی نرم‌افزار (10)، اعتبارسنجی متقابل (9.90)، از اوبونتو بپرسید و استک اورفلو (هر دو 9.50) بهترین عملکرد را داشتند.نتیجه‌گیری: با وجود سطح کلی خوب کاربردپذیری، بسیاری از وبگاه‌ها در جنبه‌های کلیدی مانند "مدیریت خطا" و "ارائه کمک‌های مؤثر به کاربران" نیازمند بهبود هستند. وبگاه‌های موفق الگویی برای سایرین محسوب می‌شوند. توصیه می‌شود طراحان و توسعه‌دهندگان بر اصول کاربردپذیری نیلسن، به‌ویژه در حوزه‌های خطایابی و بازیابی خطا، تمرکز بیشتری داشته باشند تا تجربه کاربری جامع‌تر و مؤثرتری فراهم آورند. https://hii.khu.ac.ir/article_11785.html هدف: این پژوهش با هدف طراحی و تبیین یک مدل جامع برندسازی ناهوشیار در تعامل انسان و اطلاعات در فضای دیجیتال و با تمرکز بر صنعت نقره انجام شده است. در این مطالعه، نجوم‌انگاری نه به‌عنوان ابزار پیش‌گویی، بلکه به‌مثابه یک باور ادراکی و نظام نمادین شناختی در فرایند معنابخشی و پردازش ناهوشیار اطلاعات در نظر گرفته می‌شود. روش: پژوهش حاضر از رویکرد کیفی با استفاده از مرور نظام‌مند کتاب‌سنجی بهره می‌برد. بدین منظور، مقالات مرتبط نمایه‌شده در پایگاه داده Web of Science در بازه زمانی 2008 تا 2025 استخراج و تحلیل شدند. به‌منظور ترسیم ساختار دانش و شناسایی جریان‌های مفهومی غالب در حوزه تعامل انسان و اطلاعات و برندسازی دیجیتال، تحلیل هم‌واژگانی کلیدواژه‌ها با استفاده از نرم‌افزار VOSviewer انجام شد. یافته‌ها: تحلیل کتاب‌سنجی به شناسایی شش خوشه مفهومی شامل: (1) زیربنای نظری و تفسیری ادراک برند در سطح ناخودآگاه مصرف‌کننده، (2) فرایندهای شناختی، رفتاری و هیجانی رفتار اطلاعاتی مصرف‌کننده، (3) ارزیابی اثربخشی تبلیغات از منظر سازوکارهای توجه و هیجان، (4) تحلیل تصمیم‌گیری مصرف‌کننده در سطح عصبی شناختی با رویکردهای داده‌محور، (5) پاسخ‌های عصبی لحظه‌ای و الگوهای فعالیت مغزی و (6) نقش نجوم‌انگاری در چارچوب مدل برندسازی ناهوشیار انجامید.نتیجه‌گیری: ادراک و ترجیح برند در فضای دیجیتال عمدتاً حاصل فرایندهای ناهوشیار پردازش اطلاعات، نشانه‌های نمادین و الگوهای زمانی است و نه صرفاً پردازش‌های آگاهانه. بر این اساس، نتایج پژوهش می‌تواند مبنایی نظری و کاربردی برای بازطراحی تجربه برند دیجیتال، نظام‌های اطلاعاتی کاربرمحور و تولید محتوای هم‌سو با سازوکارهای ناهوشیار تعامل انسان و اطلاعات فراهم آورد. https://hii.khu.ac.ir/article_11793.html هدف: پلتفرم‌های پخش آنلاین فیلم با فراهم‌کردن دسترسی به طیف گسترده‌ای از محتوا، نقش مهمی در نحوه انتخاب و تماشای فیلم ایفا می‌کنند. در این میان، پیش‌بینی ترجیحات کاربران نسبت به ژانرهای مختلف می‌تواند به بهبود شخصی‌سازی و عملکرد سیستم‌های توصیه‌گر کمک کند. با توجه به وجود رابطه معنادار میان ویژگی‌های شخصیتی کاربران و علاقه‌مندی آن‌ها به ژانرهای فیلم، هدف این پژوهش، بررسی قابلیت استفاده همزمان از ویژگی‌های شخصیتی و جمعیت‌شناختی برای پیش‌بینی ترجیحات ژانری کاربران است.روش: در این پژوهش، فیلم‌ها بر اساس ۱۸ ژانر اصلی و کاربران بر اساس ویژگی‌های شخصیتی مدل پنج‌عاملی شامل وظیفه‌شناسی، برون‌گرایی، توافق‌پذیری، روان‌رنجوری و گشودگی به تجربه، همراه با ویژگی‌های جمعیت‌شناختی شامل سن، جنسیت و موقعیت مکانی، توصیف شدند. سپس، برای هر ژانر، مدل‌های مختلف یادگیری ماشین از جمله رگرسیون بردار پشتیبان و جنگل تصادفی برای یادگیری رابطه میان ویژگی‌های کاربران و میزان علاقه آن‌ها به ژانرهای مختلف آموزش داده شدند. مدل‌ها بر روی نسخه‌ای از مجموعه‌داده MovieLens ارزیابی شدند و معیار میانگین خطای مطلق برای مقایسه عملکرد آن‌ها به کار رفت.یافته‌ها: نتایج نشان داد مدل‌های پیش‌بینی علاقه به ژانرهای درام، اکشن و جنایی، به‌ترتیب با میانگین خطای مطلق 18/0، 21/0 و 22/0، بهترین عملکرد را داشتند. در مقابل، ژانرهای موزیکال و فانتزی با مقادیر 34/0 و 33/0 ضعیف‌ترین نتایج را به خود اختصاص دادند.نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد که ترکیب ویژگی‌های شخصیتی و جمعیت‌شناختی می‌تواند رویکردی مؤثر برای پیش‌بینی ترجیحات ژانری کاربران باشد و از این اطلاعات می‌توان در راستای بهبود شخصی‌سازی و عملکرد سیستم‌های توصیه‌گر فیلم استفاده کرد. https://hii.khu.ac.ir/article_11794.html هدف: این پژوهش با هدف بررسی دیدگاه کتابداران کتابخانه‌های دانشگاهی درباره نقش هوش مصنوعی در اشاعه اطلاعات انجام شد.روش: این پژوهش از نوع کاربردی و با روش پیمایشی انجام شد. جامعه آماری شامل کتابداران شاغل در ۱۰ کتابخانه‌ی (دانشکده‌ای و مرکزی) دانشگاه فردوسی مشهد و دانشگاه علوم پزشکی مشهد با حدود ۸۵ کتابدار بود. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران تعیین و نمونه‌گیری به روش تصادفی انجام شد که در نهایت ۵۹ کتابدار (۴۷ کتابدار از دانشگاه فردوسی مشهد و ۱۲ کتابدار از دانشگاه علوم پزشکی مشهد) به پرسشنامه پاسخ دادند. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق‌ساخته بود که روایی آن با نظر خبرگان علم اطلاعات و دانش‌شناسی تأیید و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ سنجیده شد. داده‌ها نیز با استفاده از نرم‌افزار اس‌پی‌اس‌اس تحلیل شدند.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد میزان استفاده کتابداران از هوش مصنوعی در فرایند اشاعه اطلاعات به‌طور معناداری پایین‌تر از حد متوسط بود؛ همچنین بهره‌گیری از آن برای بهبود مؤلفه‌هایی مانند حریم خصوصی، کارایی و انعطاف‌پذیری کمتر از حد متوسط گزارش شد. میان میزان استفاده از هوش مصنوعی و از نظر متغیرهای جنسیت، رشته تحصیلی، سطح تحصیلات و سن تفاوت معناداری مشاهده نشد.نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد با وجود استفاده نسبتاً مناسب از هوش مصنوعی در فرایند اشاعه اطلاعات، بهره‌گیری از آن در برخی مؤلفه‌ها همچون حریم خصوصی، کارایی و انعطاف‌پذیری هنوز محدود است. این وضعیت می‌تواند ناشی از عواملی مانند کمبود مهارت‌های تخصصی، نگرانی‌های امنیتی و ضعف زیرساخت‌های فناورانه باشد؛ ازاین‌رو تقویت آموزش‌های تخصصی، توسعه زیرساخت‌های فناوری و تدوین سیاست‌ها و دستورالعمل‌های روشن برای استفاده ایمن از هوش مصنوعی می‌تواند زمینه بهره‌گیری مؤثرتر از این فناوری را در خدمات اشاعه اطلاعات کتابخانه‌های دانشگاهی فراهم کند. https://hii.khu.ac.ir/article_11795.html هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر سلسله‌مراتبی زیبایی‌شناسی وب‌سایت بر قصد مشتری از طریق مطالعه موردی سایت دیجی‌کالا انجام شده است. این مطالعه می‌کوشد نقش متغیرهای مختلف نظیر سهولت مسیریابی، کیفیت اطلاعات، آشنایی و ریسک حریم خصوصی را بر قصد جستجو و خرید تبیین کند.روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر رویکرد کمّی و از نظر روش گردآوری داده‌ها پیمایشی است. جامعه آماری تحقیق شامل افراد بالای ۱۸ سال است که حداقل یک‌بار تجربه خرید اینترنتی از دیجی‌کالا را داشته‌اند. ابزار سنجش، پرسشنامه‌ای متشکل از ۲۵ سؤال بود که روایی صوری و محتوایی آن به تأیید خبرگان رسید و پایایی آن نیز با ضریب آلفای کرونباخ (بالای ۰/۷ برای تمام متغیرها) در نرم‌افزار SPSS تأیید شد. با فرض سطح اطمینان ۹۵ درصد، حجم نمونه ۳۸۴ نفر برآورد گردید و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری انجام شد.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد زیبایی‌شناسی وب‌سایت بر سهولت مسیریابی و کیفیت اطلاعات درک‌شده تأثیر مثبت و معناداری دارد. همچنین سهولت مسیریابی، آشنایی و ریسک حریم خصوصی بر قصد جستجو و قصد جستجو و آشنایی بر قصد خرید تأثیر مثبت و معناداری داشتند. با این حال، تأثیر کیفیت اطلاعات بر قصد جستجو، تأثیر ریسک حریم خصوصی بر قصد خرید و نقش تعدیل‌گری ریسک حریم خصوصی معنادار نبود.نتیجه‌گیری: طراحی زیبایی‌شناختی وب‌سایت دیجی‌کالا نقش کلیدی در بهبود تجربه کاربری (سهولت مسیریابی و کیفیت اطلاعات) ایفا می‌کند و از طریق افزایش قصد جستجو و آشنایی کاربران، بستر لازم را برای تقویت قصد خرید نهایی مشتریان فراهم می‌سازد. https://hii.khu.ac.ir/article_4454.html زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش فناوری‌های نوین در بهبود حکمرانی داده و ارتقای امنیت اطلاعات در سازمان ثبت اسناد و املاک کشور انجام شده است. اهمیت روزافزون داده‌ها در تصمیم‌گیری‌های نهادی و ضرورت هماهنگی با استانداردهای بین‌المللی، ضرورت پرداختن به این موضوع را دوچندان می‌سازد.روش پژوهش: این پژوهش از نوع کیفی و با رویکرد گراندد تئوری انجام شد. جامعه آماری شامل مدیران و کارشناسان سازمان ثبت اسناد بود و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۲ نفر گردآوری شد. فرایند کدگذاری در سه مرحله باز، محوری و انتخابی انجام گرفت و برای اعتباربخشی به داده‌ها از بازبینی مشارکت‌کنندگان و مقایسه با پژوهش‌های بین‌المللی استفاده شد.یافته‌ها: تحلیل داده‌ها نشان داد که چالش‌های اصلی شامل ضعف زیرساخت‌های فناورانه، پراکندگی سامانه‌ها، خلأهای قانونی، نگرانی‌های امنیتی و مقاومت فرهنگی کارکنان است. در مقابل، فرصت‌هایی همچون افزایش شفافیت، کاهش جعل اسناد، ارتقای اعتماد عمومی و بهبود کارآمدی خدمات شناسایی شد. یافته‌ها با مطالعات بین‌المللی هم‌خوان بود؛ از جمله تأکید OECD بر پیوند فناوری و فرهنگ سازمانی و تجربه سوئد و گرجستان در استفاده از بلاک‌چین در نظام ثبتی.نتیجه‌گیری: سازمان ثبت اسناد ایران گام‌هایی مانند دیجیتالی‌سازی و استفاده آزمایشی از بلاک‌چین برداشته است، اما همچنان با کاستی‌های قانونی، امنیتی و نهادی مواجه است. تحقق حکمرانی داده‌محور و افزایش امنیت، مستلزم تلفیق اصلاحات نهادی، سرمایه‌گذاری فناورانه و ارتقای فرهنگ داده‌محور است.